Teneryfa - Opis miejsca

Teneryfa – należąca do Hiszpanii wyspa na Oceanie Atlantyckim, u północno-zachodnich wybrzeży Afryki, zaliczana do Makaronezji. Jest największą i najludniejszą wyspą w archipelagu Wysp Kanaryjskich i najludniejszą wyspą hiszpańską. Teneryfa, choć geograficznie leży w północnej Afryce, jest integralną częścią Hiszpanii i Unii Europejskiej. Obowiązującą na wyspie walutą jest Euro, a językiem urzędowym język hiszpański. Z mieszkańcami można się też porozumiewać w językach angielskim i niemieckim, w tych językach są też niektóre tablice informacyjne.

Tenerife60

Autor: Jose Mesa z island of Tenerife, Canary Islands, Spain (Flickr) [CC-BY-2.0], undefined

Santa Cruz de Tenerife jest największym miastem na wyspie i zarazem jej stolicą oraz prowincji Santa Cruz de Tenerife. Jest też, wspólnie z Las Palmas de Gran Canaria, stolicą autonomii Wysp Kanaryjskich.

Teneryfa oraz sąsiednia wyspa Gran Canaria jest często nazywana kontynentem w miniaturze ze względu na kilka typów krajobrazu i kilka stref klimatycznych na nich występujących. Na Teneryfie znajdują się dwa obiekty wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO: wulkan Teide, który jest parkiem narodowym, oraz zabytkowe miasto La Laguna.

Loscristianos

Autor: Mataparda (flickr) [CC-BY-SA-2.0], undefined

Teneryfa ma 2034 km² powierzchni, około 80 km długości i 50 km szerokości. Ponadto administracyjnie Teneryfa obejmuje również około 200 małych wysp będącymi nieużytkami. Najczęściej są to duże skały wystające z wody. Łączna ich powierzchnia wynosi 213 835 m². Zalicza się do nich m.in. Roques de Anaga czy Roque de Garachico.

Teneryfa jest wyspą pochodzenia wulkanicznego, której powstanie odbywało się w kilku etapach. Pierwszy szacuje się na około 30 mln lat temu w oligocenie, kiedy to z dna Atlantyku rozpoczęła wydobywać się lawa tworząc wzniesienia, na których powstały Wyspy Kanaryjskie. Kolejny okres rozpoczął się ok. 7 mln lat temu w miocenie. Ponad powierzchnię wody wystawały wówczas masywy Adeje, Anaga i Teno. Na kolejnych etapach rozwoju wyspy głównym elementem kształtującym teren była erozja oraz budowanie się centralnej części Teneryfy poprzez liczne erupcje. W ten sposób powstał najwyższy szczyt całej Hiszpanii Pico del Teide (3718 m n.p.m.).

Tajinaste rojo

Autor: Mataparda (Flickr) [CC-BY-SA-2.0], undefined

Znane nam erupcje wulkaniczne na Teneryfie to:

  • 1492 – Boca Cangrejo
  • 1704 – 1705 – Siete Fuentes, Fasnia, Arafo
  • 5 maja 1706 – Montaña Negra – erupcja ta zniszczyła port w miejscowości Garachico
  • 9 czerwca 1798 – Pico Viejo – ostatnia erupcja na terenie Parku Narodowego Teide i Las Cañadas
  • 11 listopada 1909 – Chinyero.

Teneryfa znajduje się pomiędzy 28° i 29° N i 16° i 17° W. Znajduje się na północ od Zwrotnika Raka, zajmując centralne miejsce między innymi wyspami archipelagu: Gran Canaria na wschodzie oraz La Gomera i La Palma na zachodzie. Wyspa znajduje się około 300 km od kontynentu afrykańskiego (państw: Maroka i Sahary Zachodniej) oraz około 1000 km od Półwyspu Iberyjskiego (państw: Hiszpanii i Portugalii kontynentalnej).

Plaza de España(Santa Cruz de Tenerife)

Autor: Enrique Castrillo Núñez [CC-BY-SA-2.5-es], undefined

Na kształtowanie się klimatu mają istotny wpływ dwa prądy morskie: Golfstrom (cieplejszy) i Kanaryjski (chłodniejszy). Powoduje to wahania temperatury oceanu od 18 do 20 °C. Mimo niewielkiej powierzchni wyspa ma zróżnicowany klimat. Spowodowane jest to przedzieleniem jej przez wysokie pasmo górskie. Północno-wschodnia część wyspy ma klimat wilgotny, z częstymi mgłami i opadami. Temperatury wahają się w granicach 6 °C pomiędzy najzimniejszym i najcieplejszym miesiącem i oscylują wokół 20 °C. Część południowo-zachodnia ma klimat suchy. Wahania temperatury są mniejsze, a średnioroczna temperatura waha się wokół 25 °C. Informacje te dotyczą wybrzeża wyspy. Wraz ze wzrostem wysokości średnie temperatury spadają, a ilość opadów wzrasta. Pomimo niewielkiej odległości pomiędzy położonymi w górach miejscowościami a wybrzeżem występują duże różnice temperatur (nawet ponad 10 °C) oraz w opadach. W okresie zimowym krater El Pico del Teide często pokryty jest śniegiem. Warunki klimatyczne maja wpływ na szatę roślinną. Północno-wschodnia część wyspy jest zielona i ma dobre warunki dla rolnictwa, część południowo-zachodnia jest uboga w szatę roślinną. W wyższych partiach wyspy rośnie sosna kanaryjska o długich, miękkich igłach, posiadająca zdolność absorbowania wody z mgły. Na stokach wulkanu El Pico del Teide utworzono park narodowy Parque Nacional de las Cañadas del Teide.

Teneriffa masca

Autor: User MOdmate on de.wikipedia [GFDL, CC-BY-SA-3.0, GFDL lub CC-BY-SA-3.0], undefined

Teide – masyw wulkaniczny o wysokości 3718 m n.p.m. i wysokości od dna morza 7500 metrów. Jest najwyższym szczytem w Hiszpanii, najwyższym punktem Oceanu Atlantyckiego oraz 13 najwyższym szczytem Unii Europejskiej (jest najwyższym szczytem nie leżącym w Alpach). Ostatnia erupcja wulkanu (Chinyero) miała miejsce w 1909 roku.

Bay near masca

Autor: Jens Steckert (Praca własna) [GFDL, CC-BY-SA-3.0 lub CC-BY-SA-2.5], undefined

Stożek wulkanu wraz z kraterem o średnicy do 15 km i obwodzie około 40 km i otaczającą go równiną stanowi od 1954 Park Narodowy Teide (hiszp. Parque Nacional del Teide). Park zajmuje 18 900 ha powierzchni. Czyni go piątym co do wielkości parkiem narodowym w Hiszpanii. Występują tu endemiczne gatunki roślin i zwierząt.

Na wysokości około 2000 m n.p.m. rozłożone są równiny Cañadas. Teren ten ukształtowany jest przez działalność wulkanu – pokrywają go bazaltowe, pumeksowe i obsydianowe formacje skalne, a przez całą długość zbocza wulkanicznego stożka ciągną się zastygłe strumienie lawy.

Sea near masca

Autor: Jens Steckert (Praca własna) [GFDL, CC-BY-SA-3.0 lub CC-BY-SA-2.5], undefined

Na wysokości 2356 m n.p.m. ma swój początek kolej linowa Teleférico del Teide ze stacją końcową na wysokości 3555 m n.p.m. Na wysokości 2400 m n.p.m. znajduje się obserwatorium astrofizyczne Teide. Na terenie parku znajduje się też schronisko oraz hotel. Na tym obszarze znajdują się także inne szczyty, m.in. Pico Viejo (Montaña Chahorra) o wysokości 3134 m n.p.m., Montaña Blanca o wysokości 2750 m n.p.m., Alto de Guajara o wysokości 2718 m n.p.m., Roque de la Grieta o wysokości 2576 m n.p.m. czy Chinyero o wysokości 1561 m n.p.m.

Aktualnie Teide jest uważany za najbardziej emblematyczny pomnik przyrody Archipelagu Kanaryjskiego. Stanowi również dużą atrakcję turystyczną, która każdego roku przyciąga miliony osób z różnych miejsc świata – w rzeczywistości, Parque Nacional del Teide jest najczęściej odwiedzanym hiszpańskim parkiem narodowym, z 3.142.148 odwiedzających w roku 2007. Ponadto, jest zarazem najczęściej odwiedzanym parkiem narodowym Europy i drugim najczęściej odwiedzanym na świecie

El Médano BW 1

Autor: Berthold Werner (Praca własna) [Public domain], undefined

Masyw Teno (hiszp. Macizo de Teno) położony jest w północno-zachodniej części wyspy między gminami Santiago del Teide, Los Silos, El Tanque i Buenavista del Norte. Najwyższym szczytem jest Montaña de Gala mający 1342 m n.p.m. Podobnie jak w przypadku masywu Anaga, jest to obszar głębokich wąwozów i skał, które powstały w znacznym stopniu pod wpływem erozji. Powstał od 5 do 7 milionów lat temu. Charakterystyczną częścią masywu są klify Los Gigantes, z pionowymi ścianami, które mogą osiągnąć w niektórych miejscach do 500 metrów wysokości. W górskich wioskach: Masca, Teno Alto, Carrizales, El Palmar, Las Portelas nadal praktykowane są stare tradycje rolnicze z Wysp Kanaryjskich. Istnieje tutaj park wiejski Teno o powierzchni 8063 hektarów. Masyw ten charakteryzuje się dużą różnorodnością flory i fauny. Jest to również ważny obszar zasobów morskich i jedno z najlepszych miejsc do nurkowania w archipelagu. Są tu też archeologiczne pozostałości osadnictwa Guanczów wskazujące, że obszar Wysp Kanaryjskich był zamieszkany od czasów antycznych. Pierwsze osadnictwo miało miejsce około 3000 lat p.n.e.

El Médano BW 4

Autor: Berthold Werner (Praca własna) [Public domain], undefined

Masyw Anaga (hiszp. Macizo de Anaga) znajduje się w północno-wschodniej części wyspy. Ma nieregularny i poszarpany profil topograficzny. Najwyższym szczytem jest Cruz de Taborno o wysokości 1024 m n.p.m. Na wybrzeżu Anaga zdominowany jest przez skały, w tym regionie znajduje się mała ilość plaż. U podnóża masywu leży stolica – Santa Cruz de Tenerife oraz sąsiadująca z nim La Laguna. Historia powstania masywu sięga od 7 do 9 milionów lat, jest jedną z najstarszych części wyspy.

Masyw Adeje (hiszp. Macizo de Adeje) znajduje się w południowej części wyspy. Najwyższym szczytem jest Roque del Conde o wysokości 1001 m n.p.m. Z powodu intensywnej erozji i procesów geologicznych, które następowały przez tysiące lat masyw Adeje stracił swój pierwotny wygląd i rozmiary.

La Laguna

Autor: Jens Steckert (Praca własna) [GFDL, CC-BY-SA-3.0 lub CC-BY-SA-2.5], undefined

Teneryfa pomimo niewielkiej powierzchni ma zróżnicowana faunę i florę. Wynika to z panujących tu różnych mikroklimatów. Flora na wyspie liczy około 1400 gatunków, w tym 200 gatunków endemicznych Wysp Kanaryjskich, z czego 140 występuje tylko i wyłącznie na Teneryfie. Fauna obejmuje około 400 gatunków ryb, 56 gatunków ptaków, 5 gatunków gadów, 2 gatunki płazów, 13 gatunków ssaków lądowych i kilka tysięcy gatunków bezkręgowców.

W wodach przybrzeżnych żyje około 400 gatunków ryb oraz kilka gatunków żółwi morskich, wielorybów i delfinów. W parku naturalnym dziko żyją sprowadzone z innych krajów zwierzęta, m.in. papugi czy goryle.

Tenerife83

Autor: Jose Mesa z island of Tenerife, Canary Islands, Spain (Flickr) [CC-BY-2.0], undefined

Prawie połowa wyspy (48,6%) jest objęta ochroną zarządzaną przez Red Canaria de Espacios Naturales Protegidos. Spośród 146 chronionych obszarów Wysp Kanaryjskich 43 znajdują się na Teneryfie. Znajduje się tu osiem typów obszarów chronionych. Oprócz parku narodowego Teide, znajduje się park naturalny Parque Natural de la Corona Forestal, dwa parki wiejskie: (Parque rural de Anaga i Parque rural de Teno), cztery rezerwaty (El Pijaral, Ijuana, Roques de Anaga, La Resbala), sześć specjalnych rezerwatów (m.in. Malpaís de Güímar, Barranco del Infierno, Chinyero), czternaście pomników przyrody, dziewięć obszarów chronionego krajobrazu i sześć miejsc naukowego zainteresowania.

Na wyspie największe zanieczyszczenia emituje rafineria, dwie elektrociepłownie oraz ruch drogowy. Wyspy Kanaryjskie mają niski poziom zanieczyszczenia powietrza z powodu niewielkiego uprzemysłowienia oraz dzięki wiejącym pasatom. Według danych hiszpańskiego Ministerstwa Zdrowia i Przemysłu, Teneryfa jest jednym z najczystszych miejsc w kraju. Na Teneryfie (jak i na La Palma) zanieczyszczenia są stale monitorowane, aby nie przeszkadzać pracy obserwatoriów astrofizycznych położonych na szczytach.

Güímar BW 3

Autor: Berthold Werner (Praca własna) [Public domain], undefined

Plaże wyspy zostały sklasyfikowane przez Ministerstwo Zdrowia i Konsumpcji jako wody nadające się do kąpieli.

Gospodarka Teneryfy oparta jest usługach, które mają 78,08% udział w całej zdolności produkcyjnej wyspy. Znaczenie pozostałych sektorów gospodarki jest kluczowe dla dalszego rozwoju wyspy. Największym motorem gospodarki Teneryfy jest turystyka, następnie handel oraz lokalny przemysł.

Teneryfa jest jednym z głównych ośrodków turystycznych świata. Turystyka wytwarza około 60% PKB Teneryfy. W 2005 na Wyspy Kanaryjskie przybyło 9 276 963 turystów, z czego około 1/3 (3 442 787) przybyło na Teneryfę (nie licząc turystów z innych części Hiszpanii, co stanowi dodatkowo około 30%). Według sprawozdania Kanaryjskiego Centrum Statystycznego (ISTAC) najwięcej turystów pochodziło z Wielkiej Brytanii – 1 600 000. Na drugim miejscu są turyści z Niemiec, później Belgii, Holandii, Szwecji, Finlandii, Danii, Norwegii, Włoch, Francji, Austrii, Irlandii i Szwajcarii. Teneryfa należy do tych nielicznych ośrodków turystycznych świata, w których sezon trwa cały rok.

Tenerife88

Autor: Jose Mesa z island of Tenerife, Canary Islands, Spain (Flickr) [CC-BY-2.0], undefined

Turystyka jest najbardziej rozpowszechniona w południowej części wyspy, w której jest wiele turystycznych miejscowości oraz dobrze rozwinięta infrastruktura turystyczna.

Obszar znany jako Costa Adeje (Las Americas, Los Cristianos) ma największy potencjał turystyczny (hotele, centra handlowe, pola golfowe, restauracje, parki wodne i zwierzęce, obiekty kulturalne oraz piaszczyste plaże).

Znane jest także miasto Candelaria, jest to miejsce popularnych pielgrzymek do Sanktuarium Matki Boskiej z Candelaria, patronki Wysp Kanaryjskich.

Głównymi szpitalami na wyspie są: Hospital Universitario de Canarias i Hospital Universitario Nuestra Señora de Candelaria. Oba te szpitale są uniwersyteckie i podlegają Uniwersytecie La Laguna. Powstają dodatkowe szpitale specjalistyczne, jeden w gminie Arona.

© Źródło: Wikipedia (autorzy, na licencji CC-BY-SA 3.0)
TEKST na licencji CC-BY-SA 3.0
Komentarze
Komentarze
Zapraszamy do pisania komentarzy, zadawania pytań dotyczących oglądanego miejsca. Dodaj komentarz

Teneryfa - Dodaj komentarz